Civiele, democratische Islam

18 maart 2004    Lees de reacties   

In de groeiende confrontaties tussen het Westen en de Islamitische wereld is het belangrijk de verschillende stromingen in de Islam te herkennen, zowel in oorsprongslanden als binnen de moslimse gemeenschappen in het Westen. De Amerikaanse denktank RAND analyseert in zijn recente rapport Civil Democratic Islam: Partners, Resources and Strategies vier ‘types’ Islam:

• Fundamentalisten verwerpen de moderne westerse cultuur met haar democratische waarden en ijveren voor een autoritaire staat op basis van een extreme visie van de Islam;
• Traditionalisten streven een conservatieve samenleving na en staan buitengewoon argwanend ten overstaan van moderniteit en vernieuwing;
• Modernisten willen dat de islamitische wereld onderdeel uitmaakt van de moderne wereld en werken aan hervormingen binnen de Islam;
• Secularisten eisen een strikte scheiding tussen ‘kerk’ en staat, waarbij religie beperkt blijft tot de privé-sfeer.

Een exclusieve nadruk op het bestijden van radicaal-fundamentalistische uitingen werkt uiteindelijk averechts. Extremistische visies krijgen daardoor steeds meer greep op het slecht-geïnformeerde en naar houvast zoekende islamitische publiek. Naast het bestrijden van ongewenste uitingen uit deze hoek, dienen westerse landen daarom intensieve steun te bieden aan modernistische stromingen. Die missen nu de middelen, de kanalen en het platform om hun gematigde en hervormingsgezinde visie ingang te doen vinden.

Cheryl Benard, auteur van het rapport, pleit dan ook voor een selectieve bejegening van de diverse islamitische representanten. Als een slecht voorbeeld van eenzijdige beeldvorming hekelt Bernard de officiële website Muslim Life in America van het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken. De website versterkt een stereotype beeld van een traditionele Islam, zonder zelfs maar een hint dat er binnen de moslimgemeenschappen in de VS ook andere stromingen zijn.

RAND Corporation Maart 2004
Reuters Foundation 18 maart 2004