Amitai Etzioni: "Nederlanderschap is privilege"

14 december 2005    Lees de reacties   

De Amerikaanse politicoloog Amitai Etzioni vindt dat Nederland op achterstand ligt op het vlak van immigratie- en integratiedenken. Etzioni, kort in Nederland voor de presentatie van zijn boek De nieuwe gulden regel, uit zijn kritiek in NRC-Handelsblad en het Parool.

Premier Balkenende, groot bewonderaar van Etzioni’s communitaristische idealen, nam de vertaling in ontvangst. In het voorwoord dat de premier er zelf in schreef gaat hij niet in op de criteria die Etzioni vanzelfsprekend acht voor het verkrijgen van de Nederlandse nationaliteit, maar loopt vooruit op diens multiculturele mozaïek-model:

“Etzioni vergelijkt (...) een samenleving met een mozaïek binnen een stevige lijst. “Het mozaïek symboliseert een samenleving waarin verschillende gemeenschappen hun culturele bijzonderheden bewaren (van hun godsdienstige bindingen en taal tot hun keuken en dansen), bijzonderheden waar ze trots op zijn en alles vanaf weten. Tegelijkertijd erkennen deze verschillende gemeenschappen dat ze een integrerend deel uitmaken van een meeromvattend geheel. Bovendien hebben ze een stevige binding met het gemeenschappelijk kader.”

Lidmaatschap van de gemeenschap

“Nederland moet helderder worden in wie het wil toelaten tot ons land en onder welke voorwaarden”, stelt Etzioni in een eigen stuk in het NRC Handelsblad op 10 december 2005:

“Geen andere buitenlanders dan aantoonbaar serieuze asielzoekers hebben het recht om in uw land te verblijven. Het lidmaatschap van een gemeenschap is een privilege dat moet worden verdiend; het mag niet zomaar worden verstrekt. Men mag van immigranten verlangen dat zij leren wat inheemse kinderen op school leren alvorens feitelijk staatsburgers te worden. Daartoe behoren de taal of talen van het land; toewijding aan de kernwaarden die de identiteit van een natie bepalen; inzicht in hoe de samenleving functioneert; eerbied voor de wet; hevige afkeer van geweld. Immigranten die zich deze begrippen niet eigen maken, zou het staatsburgerschap moeten worden geweigerd. Als zij gewelddadige misdrijven plegen (daaronder kan ook deelname aan rellen vallen) zouden zij zonder nodeloos uitstel het land uit moeten worden gezet.”

Burgerschap onwaardig? Vertrekken

In een interview in Het Parool op 8 december 2005 stelt Etzioni dat nieuwe “gemeenschappen in een diepgaand proces van onderricht (moeten) worden opgenomen in een breder verband, net als kinderen.” Op de vraag hoe lang dat proces duurt, zegt Etzioni:

“Vijf jaar, misschien tien. Laat mensen Nederlands leren voor ze hier komen. En test op een zinvolle manier of migranten het burgerschap verdienen. Anders moeten ze weer vertrekken.”