De educatieve waarde van de Ottomaanse tolerantie

3 september 2006    Lees de reacties   

In een serie artikelen houdt de Turkse krant Zaman de islamofobie in het Westen tegen het licht. De opkomst van extreem-rechtse partijen vergroot de krant Zaman uit tot een tendens die heel Europa in zijn greep heeft. Europa moet zich daarom verdiepen in het tolerante karakter van het Ottomaanse rijk, luidt de remedie van Zaman: Europe Should be Educated by Ottoman Tolerance.

“The rise of Islamophobia in the West is being fed by negative experiences, and in order to combat this increasing trend, good examples from the past must be taken into consideration. The importance of reviving the Ottoman tolerance that managed to keep a large mosaic of civilizations together in peace for centuries is highlighted in this frame.”

De publieke opinie, bijvoorbeeld in het debat over de schaduwzijden van de Ottomaanse geschiedenis, gaat in Turkije zelf echter gebukt onder een groot taboe. Niet alleen extreem-nationalisten, de gemiddelde publieke opinie in Turkije is er veel aan gelegen om de mythe van een onbevlekt en superieur groot-Turks verleden hoog te houden. Het lot van minderheden als de Armeniërs, Koerden, Syrisch-Orthodoxen en Aramezen blijft onderbelicht. Een diepgeworteld Turks patriottisme uit zich vaak in een vilein chauvinisme.

Zaman citeert uit een (weliswaar Westers-Amerikaans, maar kennelijk betrouwbaar geacht) onderzoek van PEW Global Attitudes Project naar opvattingen in Europa en islamitische landen:

“Another survey conducted by Pew Research Center revealed an interesting fact. Accordingly, European Muslims have more moderate views than Christians. The majority of the citizens in Germany, the U.K., France and Spain believe in the existence of a clash of civilizations, whereas a very small portion of Muslim immigrants in these countries said they believe in this thesis. It was also revealed that the Muslim Diaspora in Europe has more moderate views about Christians.”

Uit het zelfde onderzoek van PEW blijkt evenwel ook dat

”(...) in (...) Turkey (...) the majority view of Christians is unfavorable, by margins of 63% unfavorable to 21% favorable(...). (...) and 60% of Turks have an unfavorable opinion of Jews.”

Twee op de drie Turkse ondervraagden koestert volgens PEW een (zeer) negatief beeld over christenen en joden.