Robert Putnam: "Diversiteit tast op de korte termijn het onderlinge vertrouwen aan"

2 augustus 2007    Lees de reacties   

^{Robert Putnam}

In 1995 verwierf de Amerikaanse politicoloog Robert Putnam faam met zijn baanbrekende boek Bowling Alone dat de afbrokkelende sociale verbanden in de Amerikaanse samenleving blootlegde. Daarop startte Putnam een grootschalig onderzoek in 28 Amerikaanse staten en onder 30.000 Amerikanen. Mede op verzoek van tal van steden en wijken maten Putnam en zijn collega’s de kwaliteit van sociale netwerken en het onderlinge vertrouwen tussen burgers. Een van de belangrijkste conclusies luidde: er is een duidelijk verband tussen de mate van diversiteit en vertrouwen, namelijk dat als de etnische diversiteit toeneemt, het vertrouwen onderling en in instituties daalt.

Bevreesd dat zijn onderzoek zonder duidelijk hoopgevende context door rechtse krachten zou worden misbruikt om hun anti-immigratielobby kracht bij te zetten, nam Putnam zelf zes jaar de tijd om een analyse op te stellen. Tussentijds lekte al wel wat uit over Putnam’s indrukken:

“The bottom line is that there are special challenges that are posed to building social capital by ethnic diversity, Since ethnic diversity is in the future of the US and Canada, this means we need to devote special attention to how you build connectedness or social capital in that context.”

Putnam’s artikel verscheen ten slotte in juni 2007 in het tijdschrift Scandinavian Political Studies. De tekst van zijn geruchtmakende artikel E Pluribus Unum: Diversity and Community in the Twenty-first Century is volledig op het internet te lezen.

Op 30 juni 2007 publiceerde NRC-Handelsblad een vertaalde samenvatting van Putnam’s artikel: De prijs van immigratie: door grote verschillen kruipen mensen in hun schulp. Zijn betoog leunt op een tweeledige analyse. Tegenover een reële vaststelling van de negatieve gevolgen van etnische diversiteit op de korte termijn, stelt Putnam de positieve meerwaarde op langere termijn, het win-perspectief van diversiteit:

Negatief: “Hoe groter de etnische diversiteit onder mensen, des te groter het onderling wantrouwen. In etnisch diverse gemeenschappen zijn mensen geneigd in hun schulp te kruipen. Het onderlinge vertrouwen is laag, net als veel andere vormen van sociaal kapitaal.”

Positief: “Die diversiteit zal een belangrijk pluspunt zijn. Niet alleen de eetgewoontes worden verrijkt door immigratie of de cultuur in velerlei zin, ook de creativiteit in het algemeen lijkt te worden vergroot door immigratie en diversiteit.”

^{Van de Harvard University verscheen een samenvattend persbericht.}

In Britse en Amerikaanse media heeft het artikel van Robert Putnam veel respons opgeleverd. Enkele reacties:

• Madeleine Bunting in The Guardian Immigration is bad for society, but only until a new solidarity is forged en Capital Ideas
• Christopher Caldwell in The Financial Times Diversity is not black and white
• Philip Johnston in The Telegraph People in mixed-race areas ‘feel isolated’
• Lisa Gray in The Houston Chronicle So diverse, yet adverse to reaching out
• Michael Jonas in The Boston Globe The downside of diversity
• John Leo (uitgever Manhattan Institute’s mindingthecampus.com) Immigration And Bowling Alone
• John Leo in The City Journal Let the Segregation Commence
• Weerwoord Putnam Misinformation about Putnam’s diversity research in Leo’s City Journal story
• Richard Handler in CBCnews More bowling alone in America
• Steve Sailer in The American Conservative Fragmented Future