Nederlandse religiedeskundige bepleit soepeler omgang moskee--staat

2 maart 2011    Lees de reacties   

Het Centre for European Studies, de denktank van de European People’s Party, de christendemocratische fractie in het Europees Parlement, publiceert het beleidsadvies Dialogue with Islam. Europese regeringen moeten volgens dit advies minder krampachtig omgaan met de scheiding van ‘staat en kerk’ en veel actiever inspelen op de specifieke positie van hun islamitische burgers. Dit bevordert de integratie en gaat vervreemding en radicalisering tegen.

Hoewel een aantal niet nader genoemde mensen is geraadpleegd, is het advies geschreven door één man: de Nederlander Henk Vroom, hoogleraar godsdienstfilosofie van de Vrije Universiteit. Het advies opent met het benoemen van de grootste uitdagingen in West-Europa: de Islam past niet in de bestaande verhouding tussen ‘staat en kerk’, islamitisch-religieuze verplichtingen vergen meer speelruimte dan de huidige regels toestaan, een relatief hoog percentage moslims integreert onvoldoende en zowel het Islam-beeld van sommige gelovigen als de zogeheten ‘islamofobie’ vormen een probleem.

Actieve rol voor de overheid

Na een overzicht in vogelvlucht van het beleid jegens de Islam in drie West-Europese landen – Duitsland, Frankrijk en Nederland – bepleit Vroom zijn stelling dat de overheid zich minder afzijdig van religie moeten opstellen. De vele dilemma’s rondom de integratie van de Islam in Europa, zoals de intensieve bemoeienis van overheden van landen van herkomst en het ontbreken van kader binnen de Europese moslimgemeenschappen, maken een actieve overheidsrol volgens Vroom onvermijdelijk. Hij vraagt zich nogal losjes af waarom de drie genoemde EU-landen “niet simpelweg de vrijheid van godsdienst respecteren, religieuze tradities omzeilen en omgaan met de Islam”. Ongeacht hun grondwettelijke verschillen, hebben deze drie landen volgens Vroom een gemeenschappelijk belang om zich actief te bemoeien met de ontwikkeling van de Islam binnen hun landsgrenzen.

Open houding

In zijn aanbevelingen gaat professor Vroom dan ook geen tegemoetkoming aan Europese moslimburgers uit de weg. De problemen kunnen volgens Vroom het beste “op een open manier” worden opgelost. Overheden dienen waar nodig “wetten aan te passen”, een “nauwere samenwerking tussen overheden en moskeeën moet worden aangegaan”, overheden dienen opleidingen voor imams en de “theologische ontwikkeling van een contextuele Islam” te realiseren. Overheden moeten ook “op alle niveaus dialoog, tentoonstellingen, jongerenuitwisselingen en interculturele festivals faciliteren”. Bedrijven moeten hun islamitische werknemers in staat stellen “hun religieuze verplichtingen te vervullen” (werktijden, feestdagen, gebedsruimtes); ook in zorginstellingen, het leger, gevangenissen, scholen, universiteiten, zelfs in gemeentehuizen moeten gebedsruimtes komen. De overheid moet in de visie van Vroom voorts zorg dragen voor “accurate informatie over de Islam” en zowel in het basis- als voortgezet onderwijs moet informatie over de “Islam en andere tradities” worden verschaft.

Last but not least

Qua beeldvorming stelt het CES Thinking Europe-rapport:

“Inaccurate stereotypes about Europe’s Islamic
population in news and documentaries must be corrected.”

En dat… “is the media’s responsibility.”

– - –

^{Download het advies hier (pdf).}

^{TOP 6
De volgens professor Vroom zes belangrijkste uitdagingen bij de integratie van moslims in Europa:}

<sup>1. taalproblemen en gebrek aan succes in het onderwijs;
2. hoge werkloosheid en afhankelijkheid van sociale voorzieningen;
3. de noodzaak om tegenstrijdige waarden en mentaliteiten te combineren, b.v. integratie bevorderen en mensen dwingen om te participeren;
4. concentratie van sociaal- en economisch zwakke mensen in achterstandswijken, zowel autochtonen als immigranten;
5. onvoldoende aansluiting met Europese waarden en ontoereikende deelname in de plaatselijke en nationale cultuur en het publieke domein;
6. marginalisatie en criminaliteit.</sup>