Marokko: één jaar 20 Februari Beweging

19 februari 2012    Lees de reacties   

In diverse Marokkaanse steden vinden vandaag demonstraties plaats waar eisen voor ingrijpende hervormingen kracht worden bijgezet. Een jaar geleden ontstond in Marokko een brede 20-februari-beweging, de Marokkaanse variant van de Arabische Lente. De consessies die het regime sindsdien deed, gaan velen niet ver genoeg. Democratie, corruptiebestrijding, werkgelegenheid en vrijheid van meningsuiting blijven speerpunten in de strijd om een rechtvaardiger Marokko.

^{Programma Rabat 19 en 20 februari 2012}

^{Demonstraties in Casablanca te volgen via Mamfakinch}

Vrijheid van meningsuiting

Op de vanuit de Verenigde Staten gerunde kritische website Jadaliyya bericht de Marokkaans-Amerikaanse schrijfster Samia Errazzouki over de ontwikkelingen in Marokko. Hoewel de in 2011 tot stand gekomen nieuwe grondwet een vrijere meningsuiting garandeert, wordt deze nog steeds begrensd door wat de staat beschouwt als aantasting van de ‘burgerlijke waarden’. In Marokko wordt daar, aldus Errazzouki, met name respect onder begrepen voor de staatsreligie Islam en voor het koningshuis, dat zou afstammen van de islamitische profeet Mohammed.

“Moroccan society is heavily rooted in traditional practices where tawqeer (reverence and obeisance) towards those who trace their lineage from the Prophet Muhammad, the shorfa, is common, especially among illiterate and rural populations. These ancient practices predate the Moroccan state and were a cornerstone for the establishment of the Alaouite dynasty, which began its reign in the medieval trade city of Sijilmasa, today Rissani. Annual festivals, moussems, that honor dead saints and shorfa— for example, the Moussem of Moulay Ali Cherif who died in 1659—draw massive crowds in cities throughout Morocco, where shrines of honored saints and shorfa are major landmarks. The constitution’s vague language with regard to “civil values” corresponds with these ubiquitous customs of deifying descendants of Muhammad, turning reverence and respect into a form of worship. For this reason, criticizing and caricaturizing the king could easily fall outside the norms of Moroccan “civil values,” should the regime choose to define it as such.”

De minste uiting van verondersteld disrespect kan in Marokko leiden tot censuur en vervolging. Mensenrechtenorganisatie Human Rights Watch drong er onlangs bij Marokko op aan geen publicaties meer te verbieden die schade aan de Islam zouden toebrengen. Begin februari 2012 werd het Franse tijdschrift Le Nouvel Observateur in beslag genomen vanwege enkele afbeeldingen uit de Frans-Iraanse film Persepolis, die overigens op filmfestivals in 2007 en 2008 in Marokko wel is vertoond.

De Marokkaanse minister van Communicatie Mustapha Khalfi schreef Human Rights Watch echter de censuur gerechtvaardigd te vinden:

”(...) both magazines had published content offending Islamic values by representing “God” and the Prophet, both deemed to be sacred. Islam considers that “Allah” (God) is of divine nature transcending the limits of human thought. Therefore, any representation of the Almighty is blasphemy by nature.”

De communicatieminister beroept zich op een in april 2011 in de VN aanvaarde resolutie die blasfemie verwerpt. De resolutie is niet bindend.

In januari verbood de Marokkaanse regering het Franse tijdschrift L’Express vanwege een 95-pagina’s special over de islam, waarin ook een illustratie voorkomt die de profeet Mohammed zou voorstellen. En vanwege een onwelgevallige cartoon van de Marokkaanse koning werd de Spaanse krant El Pais gisteren in de ban gedaan.

– - –

Ook in Marrakech gaan op 19 en 20 februari 2012 vele honderden jonge Marokkanen de straat op:

Update

^{Het webforum ResetDoc besteedt ruim aandacht aan de vooruitzichten voor Marokko.}

^{Paper van Zahir Rahman Online Youth Political Activism in
Morocco: Facebook and the birth of the February 20th movement (pdf). Rahman onderkent het grote belang en de invloed van online-activiteiten op het veranderingsproces in Marokko, maar relativeert deze tegelijk, het draait uiteindelijk om daadwerkelijke actie op de straat:}

^{(T)he value and strength of real world activism in Morocco cannot be underestimated, and the February 20th Movement’s heart and future lies in its ability to keep its members online, but most importantly on the streets, demanding change.}

^{Op het Duitse webforum Qantara: Activists See Little Hope for Gender Policy Reforms.}