Schets van een beschavingsoffensief

24 mei 2004    Lees de reacties   

Cultuursocioloog Gabriël van den Brink stelt dat de grote meerderheid van de Nederlandse bevolking het onderling eens is over de normen die ons gedrag bepalen. Het in de praktijk brengen van deze normen schiet echter te kort. Dat laat zich deels verklaren doordat de moderne normen een stuk hoger liggen dan die in het verleden, toen bovendien instituten als de kerken, vakbonden en corporaties strikter op de naleving toezagen. Tegenwoordig is de publieke ruimte te grabbel gegooid. Mensen laten zich minder makkelijk aanspreken. Van den Brink constateert dat de moderne mens zich kenmerkt door een grote geldingsdrang, men eist ruimte op voor zichzelf. Volgens Van den Brink is hij daar zelf een voorbeeld van.

De erosie van de normen is vooral voelbaar in de sociaal-economische achterstandsgroepen, daar moet volgens Van den Brink een nieuw beschavingsoffensief zich allereerst op richten. De omgang met elkaar in het maatschappelijk verkeer, die veel diversiteit kent, moet weer onderheving worden aan een aantal spelregels: gelijkwaardigheid, zelfwerkzaamheid, betrokkenheid en aanspreekbaarheid. Vooral de middenklasse moet deze normen in de praktijk brengen, in eerste instantie in eigen kring, en dit gedrag actief uitdragen. Dit kan als rolmodel fungeren voor groepen die het minder hebben getroffen.

Een interview met Gabriël van den Brink op De Ochtenden.